Atatürk
devrimleriyle Türk kadını, birçok gelişmiş ülke kadınından
daha önce haklarına kavuştu. Medeni kanun ile kazanılan
hakların ardından, Türk kadınına, önce 1930’da
belediye seçimlerine,
1933’te muhtarlık seçimlerine katılma hakkı ve 1935 yılında
yapılan milletvekili seçimlerinden önce (5 Aralık 1934
tarihinde) de milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı
(1935-1939 döneminde TBMM’de bulunan
kadın milletvekili sayısı 18
idi). Kadınlar, İtalya’ da 1948, Japonya’ da 1950, İsviçre’ de
1971, Fransa’da 1944 yıllarında bu hakları kazandılar.
Sadiye Hanım, 1930 yılında Yusufeli’nin Kılıçkaya Belediyesine
Belediye
Başkanı seçilerek,
“Türkiye’nin İlk
Kadın
Belediye
Başkanı” oldu ve...
iki yıl bu görevi yürüttü (1930-1932). 1950 yılında Mersin’den
Belediye
Başkanı seçilen Müfide
İlhan, Türkiye’nin ilk
kadın
belediye
başkanı olarak bilinse de bu
doğru değildir. 1930 yılında çıkarılan
Belediye Yasası ile
kadınlara da belediye
seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanınması ile aynı yıl
Sadiye Hanım, Kılıçkaya (eski adı: Ersis) kasabasında
belediye
başkanı seçilmişti ve
dolayısı ile “Türkiye’nin İlk
Kadın
Belediye
Başkanı” unvanı Müfide
İlhan’ın değil, Artvin’in Yusufeli ilçesinden Ersisli Sadiye
Hanım’ındır.
İstanbul’da yetişen Sadiye Hanım’ın babası, Çıldır Kaymakamı
iken Ermeniler tarafından şehit edilen Ersisli Arslan Bey’dir.
Babasının mezarı Ardahan’dadır. Sadiye Hanım, Ardahanlı malül
gazi Binbaşı Atabey ile evlendi. Gazeteci Ali Babür Ata
Ardahan, Sadiye Hanım-Binbaşı Atabey çiftinin oğludur. Sadiye
Hanım’ın ağabeyi Kadri Bey, Oltu Milletvekili Şavşatlı
Hamşioğlu Rüstem Bey-Nafikâr Hanım çiftinin kızları olan
Vasfiye Hanım ile evlendi. Halen Kılıçkaya’da yaşamını
sürdüren ve “Paşa” diye anılan Vasfiye Hanım, Kılıçkaya
Belediyesi Eski Başkanlarından Tuncay Özarslan’ın annesidir.
Sadiye Hanım’ın Belediye
Başkanlığı yaptığı dönemde Belediye
Meclis Üyesi olan teyzesinin kızı Mediha Hanım da Türkiye’nin
ilk
kadın
belediye meclis
üyelerindendir. Kosova ve Trablusgarp valilikleri yapmış olan
ünlü valilerden Hafız Mehmet Paşa’nın kızıdır. Mediha Hanım,
Kılıçkaya kasabasından olan Kaymakam Adil Bey’in oğlu Muhlis
Bey ile evlenerek Savcı soyadını aldı.
|